Update: Tien Actiepunten Plan

In het voorjaar van 2026 vroegen we onze leden of de uitgangspunten van het VuilnisOproer uit 2020 nog aansluiten bij de uitdagingen en kansen van vandaag. De conclusie was duidelijk: de basis staat als een huis, enkele aanscherpingen en meer focus zijn nodig.

Het VuilnisOproer Nieuw-West gelooft dat een schone, hele en veilige buurt ontstaat wanneer bewoners, gemeente, maatschappelijke organisaties en ondernemers samenwerken. Deze tien actiepunten vormen onze gezamenlijke agenda voor de komende jaren:

Ons doel is simpel én groot: Amsterdam Nieuw‑West schoner, mooier en leefbaarder maken. Dat doen we door bewustwording, educatie en ondersteuning van iedereen die zich inzet voor schoon. We bouwen aan een gemeenschap van bewoners en professionals die niet afwachten, maar zelf verantwoordelijkheid nemen. We streven naar echte, blijvende verandering.

Wat we (willen) bereiken:

• Meer verbondenheid en onderlinge steun
  Mensen die elkaar kennen, helpen elkaar sneller en houden het langer vol.
• Elkaars initiatieven versterken
  Van prikacties tot buurtprojecten: samen kom je verder dan alleen. We hebben de connecties om daar waar nodig een partij als Schone Kans uit te nodigen om te helpen bij een grote prikactie en andersom kunnen wij bewoners laten helpen bij acties van de gemeente.
• Bewoners wegwijs maken in het systeem
  We helpen mensen begrijpen hoe de gemeente werkt, zodat hun ideeën sneller landen. Soms helpen we ambtenaren ook beter te begrijpen hoe het systeem werkt.
• Een serieuze partner voor de gemeente zijn
  Door onze krachten te bundelen kunnen we meepraten, meedenken en meebeslissen.
• Bottom‑up feedback vanaf de straat 
  Bewoners zien elke dag wat er gebeurt in hun buurt. Wij proberen te achterhalen waarom meldingen en signalen niet op de juiste plek terechtkomen.

Zo bouwen we aan een sterke bewonersbeweging die niet tegenover de gemeente staat, maar ernaast: als betrokken partner met kennis van de straat en hart voor de buurt.

In iedere buurt streven we naar één of meer BuurtBlikVangers: betrokken bewoners die ontwikkelingen signaleren, buurtgenoten verbinden en signalen delen met gemeente en netwerkpartners. Zo ontstaat sneller inzicht in wat goed gaat én waar actie nodig is. BuurtBlikVangers zijn onze neus, oren en ogen in een buurt, we hebben al zo’n 162 BBV’s in 56 van de 73 verschillende buurten (de buurten waar we nog geen BBV’s hebben zijn vooral industriegebieden). Klik hier om te zien waar we al BuurtBlikVangers hebben.

De praktijk heeft ons geleerd dat buurtgerichte visie en aanpak tot sneller resultaat leidt. Een mooi voorbeeld hiervan is de Schone Kans. Wij kunnen hun versterken doordat we samen in een appgroep met BBV's uit de buurt zitten, zodat de lijntjes nog korter worden.

We schuiven aan bij vergaderingen, actiemomenten, partner- en leefbaarheidsoverleggen om vanuit het bewonersperspectief mee te denken. We brengen praktijkervaring van bewoners in bij beleid, pilots en leefbaarheidsprojecten. Daarbij durven we vernieuwende ideeën uit te proberen die helpen om problemen zichtbaar te maken en oplossingen te testen. Om het beleid te kunnen verbeteren heb je soms pilots of interventies nodig, zoals de Stoute Rode Bakken, dat blijkt in bepaalde gevallen goed te werken of aanpassingen op de Puccini‑afvalbakken waar we actief over meedenken. Maaien over zwerfafval is vrijwel verdwenen, het parkeerterrein van het Sloterparkbad blijft nu wel schoon en zo zijn er nog veel meer resultaten bereikt. Ook hopen wij dat bewoners-input, zoals ons bezwaar tegen Grof op Afspraak, beter benut kan worden door de gemeente.

Het VuilnisOproer is niet meer weg te denken uit de organisatiestructuur van de gemeente.

We willen weten wat onze acties écht opleveren. Daarom onderzoeken we de impact van onze interventies, zoals de stoute rode bakken, U-clip op prullenbakken, partiële binnenbakken en geuronderzoek. 

We onderzoeken welke acties daadwerkelijk bijdragen aan minder zwerfafval, meer betrokkenheid en een prettigere leefomgeving. We verzamelen data & bewonerservaringen. Die kennis delen we met bewoners, partners en gemeente, zodat succesvolle aanpakken kunnen worden opgeschaald.

Door jong en oud bewust te maken van afval en leefbaarheid investeren we in blijvende gedragsverandering. We geven gastlessen, organiseren de Schoonste Schoolcompetitie en maken educatieve video’s. Zo leren kinderen dat schoonhouden niet saai is (of erger een straf!), maar iets waar je trots op kunt zijn. Ook delen we op een laagdrempelige manier informatie via drukwerk, zetten we de afvalquizkraam in voor volwassenen, hebben we een afvalpubquiz en een afvalspel voor kinderen ontwikkeld.

Verhalen raken mensen vaak meer dan regels. Daarom zetten we kunst, theater, film en creatieve campagnes in om bewoners te inspireren, bewustwording te vergroten en nieuwe mensen te betrekken.

Zo hadden we voor de peukencampagne met een banner, props, trailer, flyers, conservenblikken met stickers die als asbak dienen en uitdeel zakasbakjes. Ook ontwikkelen we tekststickers om op bijplaatsingen te plakken en posters die met plaatjes en weinig tekst uitleg over afval geven.

We zorgen dat iedereen makkelijk kan meedoen. In onze hubs liggen afvalgrijpers, afvalringen en zakken klaar. Ook brengen we de bestaande hubs, prikgroepen, prikacties en leefbaarheidsacties van de gemeente in kaart, zodat bewoners die weten te vinden.

 “Koffie in ruil voor zwerfvuil” hebben we in NW opgezet op bijna 50 plaatsen en deze is soms uit te breiden naar een (warme) maaltijd na afloop van een prikactie!

Vrijwilligers verdienen waardering voor hun inzet. Dat kan in de vorm van ontmoeting, scholing, een vrijwilligersvergoeding waar passend of andere vormen van erkenning. Waardering houdt de beweging warm. 

Tijdens onze zomer‑ en winterevents bedanken we actieve leden en BuurtBlikVangers. We delen kennis, eten samen en laten zien wat we samen bereikt hebben. Ook zetten we stille helden in het zonnetje met het jaarlijkse Gouden Grijper event. 

We blijven nieuwe leden werven, verhalen delen en partners zoeken. Zo bouwen we stap voor stap aan een Nieuw-West waar schoon, heel en veilig vanzelfsprekend is. Ook blijven we zoeken naar structurele financiering om dit alles in stand te houden, want wij hebben de afgelopen jaren gewerkt met vele losse initiatieven naar een samenhangend programma dat investering waard is.

Lever commentaar als je dat nodig vindt via de Reageer-knop.